جوان آنلاین: یکی از انتقادات جدی و اساسی به بسیاری از وزارتخانهها به ویژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دورههای مختلف، برگزاری جشنوارههای بیخاصیت و بدون خروجی است که برای برگزاری آنها میلیاردها تومان از بیتالمال خرج میشود.
با توجه به وضعیت اقتصادی کشور و با مروری به شعارهای رئیسجمهور در خصوص جلوگیری از هزینههای زائد و اضافی برای دولت، به نظر میرسید سیدعباس صالحی در مقام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی جلوی برگزاری بعضی جشنوارهها را بگیرد، اما در عمل چنین اتفاقی رخ نداد و شاهد رشد قارچگونه جشنوارههای مختلف بودهایم.
هدررفت بیتالمال به نام هنر
برگزاری هر کدام از این جشنواره تا به حال هیچ کمکی به هنر، فرهنگ، هنرمندان و عموم مردم نکرده و تنها عدهای از قبال برگزاری آن پولی به جیب زدهاند. خیلی عجیب است در دورهای که دولت از کسری بودجه و وضعیت بد و سخت اقتصادی گلایه دارد، هیچ ارادهای جهت برگزاری جشنوارههایی که از بودجه کشور خرج میکنند و هزینهزا هستند، وجود نداشته است.
در بیشتر این جشنوارهها مشتی فیلم و اثر تکراری به نمایش درمیآیند و به جز اینکه پولها برای دستمزدها، جایزه، هتل، وعدههای غذایی و رفتوآمد میهمانان خرج میشود، هیچ خروجی و عایدی دیگری نصیب فرهنگ و هنر جامعه نمیشود. مروری کوتاه بر برگزاری جشنوارههای سالانه به روشنی نشان میدهد این جشنوارهها فقط به محلی برای هدر دادن پول تبدیل شدهاند.
فیلمهای اکران شده در جشنواره فیلم فجر و فیلم کوتاه و مستند، در طول سال در جشنوارههایی مثل جشنواره فیلمهای ورزشی، جشنواره فیلم کوثر، جشنواره فیلم ایثار، جشنواره فیلم لوتوس، جشنواره فیلم پروین و جشنواره چندرسانهای میراث فرهنگی به نمایش درمیآیند. اینها فقط جشنوارههای سینمایی هستند و در طول سال جشنوارههای مختلفی در حوزههای گوناگون برگزار میشود که نفع و خروجیاش برای مردم و هنرمندان مشخص نیست.
جشنوارهای پرهزینه و بدون خروجی
برای نمونه برگزاری جشنواره پرهزینه و بدون دستاوردی مثل جشنواره چندرسانهای میراث فرهنگی با انتقادات زیادی روبهروست. این جشنواره سال گذشته در شیراز برگزار شد و شنیدهها حکایت از هزینههای ۱۰۰ میلیاردی این جشنواره داشت. با اینکه برگزارکنندگان جشنواره این رقم را تکذیب کردند، اما هیچگاه رقم دقیق برگزاری جشنواره را اعلام نکردند. طبق مشاهدات خبرنگاران، تعداد بالای میهمانان دعوت شده به این جشنواره و اقامت چند روزهشان در شیراز، قطعاً هزینههای زیادی را روی دست وزارت میراث فرهنگی گذاشته بود.
این هزینههای میلیاردی در حالی صورت گرفت که طبق گفتههای ابراهیم کمالی، عضو شورای شهر شیراز چنین بودجهای باید به بناهای تاریخی و فرهنگی شیراز و فارس، چون حافظیه، سعدیه و تخت جمشید اختصاص مییافت.
مطالبه اهالی رسانهها
حالا تعطیلی و برگزار نکردن چنین جشنوارههایی برای اهالی رسانه و فعالان میراث فرهنگی به مطالبهای جدی تبدیل شده است. آنها معتقدند در این وضعیت اقتصادی و در شرایطی که اماکن تاریخی و میراث فرهنگی کشور جهت حفاظت و حراست به پول نیاز دارند، چرا این پولها در جشنوارههای بدون فایده هزینه میشود. جشنوارههایی که برگزاریشان مصداق بارز حرام کردن پول است.
امسال قرار است چهارمین جشنواره میراث فرهنگی در خوزستان برگزار شود و رسانهها از مدتها پیش گفتهاند پول برگزاری آن را خرج میراث فرهنگی این استان کنید. استانی که از خیلی جهات در محرومیت به سر میبرد و همین پولهای میلیاردی جشنواره، گرههای زیادی از مشکلات استان باز خواهد کرد.
بسیاری از مدیران بخشهای مختلف سومین جشنواره چندرسانهای از بیفایده و بیخاصیت بودن جشنواره صحبت میکردند و میگفتند مشخص نیست چرا چنین جشنوارهای باید با این حجم از میهمان و بریز و بپاش برگزار شود.
در نمونهای دیگر منطقه آزاد کیش مدتی است در برگزاری جشنوارههای فرهنگی و هنری فعال شده و اقدام به برگزاری جشنوارههای پرهزینهای کرده که هیچ فایدهای برای جامعه فرهنگی و هنری نداشته است. این جشنوارهها بیشتر به محفل و گعدهای تبدیل شده که افراد چند روزی دور همدیگر جمع میشوند و تمام هزینههایش را جشنواره میدهد.
جالب اینجاست که بسیاری از هنرمندانی که این روزها به وضعیت معیشتی مردم معترضند، بدون هیچ اعتراض و واکنشی با رقمهای خوب در این جشنوارهها داور و دبیر میشوند و اصلاً برایشان مهم نیست که این پولها از بودجه کشور و بیتالمال خرج میشود. اگر آنها نسبت به وضعیت اقتصادی و نابرابریهای اجتماعی واقعاً اعتراض دارند، حداقل خودشان قدمی در این جهت بردارند و جلوی این سیستم بیمارگونه برگزاری جشنوارهها بایستند.
تعلل وزرای چهاردهم
تا به حال در دولتهای مختلف صحبتهایی برای جلوگیری از جشنوارههای پرهزینه و بدون خروجی انجام شده، ولی اقدامی عملی در این زمینه صورت نگرفته است. در دولت چهاردهم نیز اگرچه صحبتهایی مبنی بر خصوصی کردن جشنوارهها شده، ولی تا الان کاری اساسی در این باره انجام نشده است.
این جشنوارهها به جز اینکه پول و سودش به جیب عدهای برود، هیچ فایده و دستاورد دیگری ندارد. اساس برگزاری بیشتر جشنوارهها همین نفع بردن عدهای است و بس. هیچ کشور دیگری به اندازه ایران آنقدر جشنواره فرهنگی و هنری ندارد، مگر تولید آثار هنری در کشور چقدر است که چند ماه یکبار به بهانهای برایش جشنواره برگزار میشود. باید پذیرفت انتقادها به برگزاری این جشنوارهها کاملاً بجا و بحق است و اگر وزیر و مسئولی میخواهد قدمی برای جلوگیری از اتلاف بیتالمال بردارد، باید جلوی برگزاری این جشنوارهها را بگیرد.
به عنوان مثال در حوزه سینما به غیر از جشنواره فیلم فجر و چند جشنواره معتبر دیگر مثل جشنوارههای فیلم کوتاه و فیلم مستند و فیلم کودک، بقیه جشنوارههای سینمایی در کشور اضافه، تکراری و بدون خاصیت هستند. اگر وزیر ارشاد و سایر وزرا واقعاً میخواهند کاری در جهت صرفهجویی هزینهها و هدررفت بودجه و خرج کردن بیتالمال انجام بدهند، باید به شکلی قاطع جلوی برگزاری این جشنوارهها بایستند.
با تعطیلی این جشنوارهها قطعاً نان برگزارکنندگانش آجر خواهد شد، ولی جلوی بریز و بپاش میلیاردها تومان پول از بودجه گرفته میشود. با این پول میتوان برای سایر برنامههای فرهنگی اساسی برنامهریزی کرد، آن هم در شرایطی که وضعیت اقتصادی کشور خراب است و برای بسیاری از فعالیتهای هنری پول به اندازه کافی وجود ندارد.
